Allah’in Sifatlari

 

ALLAH’IN SIFATLARI 

Akaid konusunda kitap telif eden müteahhırin Uleması, aklı başında ve ergenlik çağına gelmiş her Mükellefe Allah Teala’nın on üç sıfatını Öğrenmenin Farz-ı Ayn olduğunu söylemişlerdir. Bu sıfatlar şunlardır: 
EI- Vucild,el-Kıdem,el-Muhalefetünlilhavadis,el- Vahdaniyye el-Kıyam binnefs, el-Beka, el-Kudret, el-İrade, el-Hayat, el-İlim, el-Kelam, es-Semi ve el-Basar. 

Allah Teala’da bu Sıfatlara aykırı her hangi bir şeyin bulunması imkansızdır, muhaldir. Bu Sıfatlar Şer-i metinlerde her ne kadar çok zikredilmiş ise de, yine de Ulema bu sıfatların bilinmesini Farz-ı Ayn olduğunu söylemişlerdir. 

Bazıları ise buna yedi manevi Sıfat daha ekleyerek Allah hakkında yirmi Sıfatın bilinmesinin Farz olduğunu öne sürmüşlerdir. Bunlar Allah Teala’nın el-Kadir, el-Mürid (dileyen), el-Hay (diri), el-Alim, el-Mütekellim (konuşucu), el-Semir ve el-Basir Sıfatlarıdır demişlerdir. Şimdi bunları bir bir açıklayalım; 

VUCUD SIFATI 

Allah Teala Ezeli yani Başlangıçsız olarak vardır, varlığı Ebedi yani Sonu yoktur. O bir yaratıcının yaratması sonucu var olmuş değildir. 

Bazıları mevcud kelimesinin mef-ul kalıbında olmasını ileri sürerek," Allah mevcuddur " sözünü hoş karşılamıyorlar. Halbuki üzerinde başkalarının tesir icra edemediğine mef-ul denir. Mesela, Allah Ma’bud’dur dediğimiz gibi Mevcud’dur da deriz. Bazıları kendilerinin gramer bilgisine sahip olduğunu sanıyorlarsa da, durum hiçde sandıkları gibi değildir. 

Nitekim büyük dil bilgini Kamus Şarihi Zebidi " ihya’yı " şerhederken şöyle söylüyor; " Bâri Teala Mevcud’dur, Binaenaleyh görülmesi mümkündür." El-Mısbah müellifi ve dil bilgini el-Feyyumi hazretleri de Mevcud madumun yani, yokluğun zıddıdır demiştir. 

KIDEM SIFATI

Allah Teala’nın üzerinden zaman geçmesi manasında değil de Ezeli olması manasında Kadim olması gerekir. Çünkü Kadim ve Ezeli kelimeleri Allah hakkında kullanıldıklarında varlığının evveli yoktur manasına gelir, dolayısıyla Allah Ezeli’dir, Allah Kadım’dir denir. 

Ama bu kelimeler mahlukat için kullanıldıkları zaman üzerinden zaman geçmiş, eskimiş manasına gelir. 

Nitekim Allah Teala gökyüzündeki Ay’ ın hakkında bir Ayet-i Celilesinde; 

Mealen: "Nihayet O kadim hurma dalı gibi (hilal) olur da geri döner" buyuruyor. (Yasin suresi-39) Kamus müellifi de "Pramitler Mısır’da birer ezeli, (eski) yapıdırlar" diyor. Evet, şayet Allah Teala Kadim olmasaydı,sonradan meydana gelmiş olur ve bu takdirde bir ihdas edene yani, bir yaratana muhtaç bulunurdu. Bu yaratanın da tekrar bir yaratana ihtiyacı olurdu ve artık arkası kesilmeyecek şekilde bu hadise müteselsilen sürüp giderdi ki, bunlar muhal ve imkansız olan şeylerdir. Şu halde Allah Teala’nın sonradan meydana gelmiş olması imkansız 
olup Kadim’dir, varlığının evveli, başlangıcı yoktur. (22) 

BEKA SIFATI 

Allah Teala, fena bulmayacak, yok olmayacak manasında Bakidir. 

Çünkü Allah Teala’nın Kadım olması gerektiği aklen sabit olduğuna göre böyle bir varlığın aynı zamanda Baki olması da gerekir. Eğer Allah’ın yok olması mümkün olsaydı, O’ nun Kadım olması düşünülemezdi. Şu halde Allah Tebareke ve Teala kendiliğinden Baki’dir. Ondan başka kendiliğinden Baki olan varlık yoktur. Cennet ve Cehennem Baki iseler de bunlar kendiliklerinden değil, Allah Subhanehu ve Teala böyle dilediği için Baki, yani Ebedidirler. Aslında Cennet ve Cehennemlin yok olmaları aklen mümkündür. 

SEMİ SIFATI

Bu da Allah Teala’nın Zat’ ında var olan Ezeli bir sıfattır. O, sesleri Ezelde ve Ebedde de işitir, Onun işitmesi bizimkine benzemez, işitmek için kulağa ihtiyacı yoktur, tıpkı bilmek için kalbe (akla) muhtaç olmadığı gibi. Ne kadar gizli ve ne kadar uzakta bulunursa bulunsun hiçbir ses ondan kaçamaz. Allah Teala da işitme sıfatının gerekliğine akli delil şudur; 
Eğer Allah Teala’da işitme sıfatı bulunmasaydı, O’nun sağır olması gerekirdi ki! bu Allah için bir noksanlıktır, noksanlık ise O’nun için muhaldir. Allah Teala’nın kulak vasıtasıyla işittiğini söyleyenler sapıtmış ve küfre girmiş olurlar. 

BASAR SIFATI

Allah Teala’nın görmesi aklen gereklidir.O bütün varlıkları ve Zat’ı Akdesini Ezelde ve Ebedde, göze veya her hangi bir uzva ihtiyaç duymaksızın görür. Çünkü hissedici uzuvlar yaratıklara mahsustur. 

Allah Teala’nın görme sıfatına sahip olduğuna akli delil şudur; "O eğer görücü olmasaydı, kör olurdu ki !. Allah için bu bir noksanlıktır, noksanlık ise Allah için muhaldir, imkansızdır. 
Allah Teala’nın işitme ve görme sıfatına sahip olduğuna Ayet ve Hadislerden getirilecek deliller şunlardır; Nitekim Allah Teala bir Ayet-i Celilesinde; 

Mealen: " O işiten ve görendir" buyuruyor. (Şura suresi- i I). 
Efendimiz Aleyhissehlatü Vesselam da; " İşiten, gören" isimlerini Allah’ın Esma el- Hüsna’sı arasında saymış olup Hadis-i Şerifı Tinnizi rivayet etmiş ve Hasen Hadislerden olduğunu bildirmiştir. 

KELAM SIFATl 

Kelam, Allah Teala’nın Ezeli ve Ebedi bir sıfatı olup Allah bu sıfada konuşmakta, mahlukatına emirler vermekte yasaklar koymakta, vaad ve tehditlerde bulunmaktadır. Ancak O’nun konuşması mahlukatın ki gibi hava akımı veya uzuvların birbirlerine sürtünmesiyle meydana gelen bir sesle olmadığı gibi dudak kapatıp açmak veya dili hareket ettirmek suretiyle çıkarılan harfler vasıtasıyla da değildir(*). 

Yani, Allah’ın konuşması mahlukata benzemez. 

Biz Musa Aleyhisselam’ın Allah Teala’nın Kelam’ını harfsiz ve sessiz olarak duyduğuna inanmaktayız. Nitekim Mü’minler de Allah Teala’nın Zat’ i Uluhiyyetini Ahirette görecekler; fakat bir cevher veya araz olarak değil.. Üstelik akıl harf ve sesin dışındaki şeylerin duyulabileceğini kabul eder. 

Allah Teala’nın Zat’ı Ahadiyyetine ait Kelam’ı, bizlerin ki gibi harflerin peşpeşe sıralanmasından meydana gelmez. Bizler Allah’ın Kelam’ını harf ve sesle okuduğumuzdan bizim bu okuyuşumuz Ezeli olmaz. 

Kur’an kelimesinden iki mana anlaşılır. Bunlardan biri Allah tarafından indirilen sözlerdir, diğeri ise Ezeli olan Zat’ı İlahiyyenin Kelamı’dır ki, bunun ne harfle ilgisi vardır, ne sesle, ne arapçayla ve ne de diğer dillerle ilişkisi vardır. 

Netice olarak " Allah’ın Kelam’ı " ifadesiyle eğer Allah tarafından indirilen sözler kasd olunuyarsa bu hadis’tir. Allah’ın yaratmasıyla meydana gelmiştir. İndirilen bu sözlerin bir kısmı Arapça, bir kısmı İbranice ve bir kısmı Süryanice olup Arapça olanına Kur’an, İbranice olanına Tevrat, Süryanice olanına ise İncil denilmiştir. Her ne kadar davud Aleyhisselam’a indirilene Kur’an denildiği hakkında Hadis varsa da (isimlendirme genelde böyledir). Ancak Allah tarafından indirilen bu sözler ne bir Melek tarafından tasnif olmuştur ve ne de insanoğlu tarafından!. Bu sözler Zat’ı Uluhiyyetin Kelamından ibaret olup bu İlahi Sıfatın Arapçayla, İbranice ve Süryanice ile tavsiiı doğru olmaz. Hepsine 
" Allah’ın Kelam’ı " denir. 

Yani Allah’ın Zatıyla kaim olan sıfata da, Allah tarafından indirilen ve O’nun Kelamında ibaret bulunan sözlere de, "Allah’ın Kelam’ı" denir. Bu her iki isimlendirme de hakiki manadır. Çünkü hakikat ya Luğavi, ya Şer’i, yahut da Örfi olur. 

Sözümüzü bir örnekle açıklamak gerekirse şöyle söyleyebiliriz; Mesela, 
 Lafza-İ Celali söylendiğinde, EzeIi ve Ebedi olan Allah Teala anlaşılır. Allah’a ibadet ederiz dediğimizde kasdolunan bu Zat’ı İIahi’dir. Lafza-İ Celali yazıp da bu nedir diye sorulduğunda Allah’tır denilir ki kasd olunan şey Lafza-i Celali oluşturan bu harfler, kendisine ibadet ettiğimiz Allah’tır, demek olmayıp bu kelime O EzeIi ve Ebedi olan Zat’ı Uluhiyyete işaret ediyor demektir. 

(*)ÇÜnkü Allah Teala yukarıda zikredilen mahlukata has uzuvlardan büsbütün uzak ve münezzehtir.

İRADE SIFATI

İrade ki meşiyet yani dileme demektir; bu Allah için gerekli olan Ezeli ve Ebedi bir sıfattır. Allah Teala, aklen caiz olan şeylerin yokluğu yerine var olmasını, bir sıfat yerine ötekini, bir vakit yerine diğerini bu İrade sıfatıyla tayin ve tahsis eder. 

Allah Teala için İrade edici Dileyici olmasaydı alem diye bir şey olmaz, hiçbir şey varlık sahnesine çıkmazdı. Çünkü alemin varlığı esasında aklen zaruri olmayıp caiz’dir, yani olması da, olmaması da mümkündür. Bizler alemin, ancak varlığının, yokluğuna tercih edilmesi sebebiyle meydana gelebileceğini biliyoruz. Şu halde Allah İrade edici ve Dileyici’dir. Sonra Ehl-i Hakk’a göre İrade, Meşiyet yani Dileme manasına olup hayır olsun, şer olsun kulların bütün amellerine ve işlerine şamildir. Evet, hayırlı olsun şerli olsun yapılan bütün işler, küfür ve masiyet, ibadet ve taat gibi her türlü davranışlar Allah’ın İrade ve meşiyetiyle meydana gelmektedir. Bu Allah Teala için (bir noksanlık olmayıp) Kemal’dir. Çünkü Allah Teala’nın Kudret ve Meşiyetinin herşeyi kuşatması Allah’ın Celal ve Azametine layıktır. Çünkü eğer O’nun mülkünde kendisinin dilemediği her hangi bir şey meydana gelseydi, bu Allah Teala’nın aciz olduğunu gösterirdi. Acziyet ise Allah Teala için muhaldir. Meşiyet, yani Dileme sıfatı İlim sıfatına tabidir. Çünkü O, meydana geleceğini bildiği şeyin yaratılmasını İrade buyurmuştur. Meydana gelmeyeceğini bildiği şeyin ise var olmasını dilememiştir. Sonra meşiyet emire tabi değildir. Mesela Allah Teala İbrahim Aleyhisselam’a oğlunun kurban edilmesini emretmiş fakat bunun gerçekleşmesini dilememiştir. 

Peki, meydana gelmesini dilemediği birşeyi Allah nasıl (oluyor da) emrediyor diye soruluyorsa; Allah yapılmasını yasakladığı birşeyin kulları tarafından yapılacağını nasıl biliyorsa, meydana gelmesini dilemediği birşeyi de (kullarına) emredebilir diye cevap veririz. 

KUDRET SIFATI 

Allah Teala’nın her şeye Kadir olması gerekir. Burada” şey” kelimesiyle varlığı aklen muhal olmayan, yani aklen mümkün olan şeyler kasd olunuyor. Aklen imkansız olan şeyler varlık sahnesine çıkamayacakları için Kudret sıfatının bu gibi şeylerle ilgili bulunması uygun olmaz. 

İbni Hazm, ” Allah Teala çocuk edinmeye Kadirdir” eğer buna Kadir olmasaydı Allah Teala’nın aciz olması gerekirdi ” diyenlere bu hususta ınuhalefet göstermiştir. Halbuki onların söylediği bu söz akla uygun değildir. Çünkü Allah’ın çocuk edinmesi muhal olup, aklen muhal olan bu gibi şeyler Kudret sıfatıyla irtibatlandırılmaz. Kudret’in bir şeyle alakasız oluşu, bazen Kudret ile mevcut olan kusur ve noksanlıktan kaynaklanır ki bu, mahlukat için söz konusudur; bazen de bu şeyin varlık sahnesine çıkması ya aklen imkansız olduğundan, yahut da bu şeyin varlığı (zaten) aklen vacip olduğu için kabul edilmez. 

Allah’ın Kudret sıfatının çocuk edinme gibi muhal şeylere taalluk etmeyişi bir acziyet olmayıp, asıl acziyet bu sıfatın aklen muhal olmayan şeylere, yani mümkünata taalluk etmeyişidir. Şu halde, Allah Teala çocuk edinmeye kadirdir veya bundan acizdir” denilmez. 

Bazıları da buna ilaveten, ” taş ne adildir, ne de cahildir” demek nasıl uygun değilse, yukarıdaki ifade de tıpkı bunun gibi uygunsuz ve yersizdir demişlerdir. 
Bazı mülhidlerin, “Allah kendisi gibi birini yaratmaya gücü yetmez mi? ” tarzındaki sözlerine şöyle cevap veririz. 

Bu söz aklen muhal olan bir şeyi isbata yeterlidir. Çünkü Allah Teala Ezelidir, şayet O’nun bir benzeri olsaydı bu benzerinin de Ezeli olması gerekirdi, Ezeli bir varlık ise yaratılamaz Vesselam. 

İLİM SIFATI

Allah Teala’nın İlmi de tıpkı Zat’ı gibi Ezelidir. O Zatını da kendi sıfatını da yarattığı mahlukatını da Ezelen ve Ebeden bilmektedir. Allah’ın varlık sahnesine koyduğu bir şeyi, sonradan meydana gelen bir ilim ile bilmesi düşünülemez. Eğer ilim sıfatının sonradan meydana gelmesi mümkün olsaydı, Kadim olmaması gerekirdi. Çünkü hadisata mahal olan bir şeyin dahi hadis olması kaçınılmazdır. 

Nitekim Allah Teala Enfal suresinde; 

Mealen: “Şimdi Allah, yükünüzü hafifletti; sizde zayıflık olduğunu bildi” (Enfal suresi-66) Ayet-i Celilede, Allah’ın bilgisinin tazelendiği gibi bir mana akla gelmemelidir. Çünkü Ayet-i Celilede geçen “bildi” kelimesi, yine Ayet’te geçen “şimdi” kelimesiyle irtibatlı değildir. 

Ayet’ in manası “Allah şimdi yükünüzü hafifletti çünkü O, sizde zayıflık olduğunu önceden Ezeli İlmiyle biliyordu” tarzındadır. 

Öte yandan Allah Teala’mn bir Ayet-i Celilesinde; 

Mealen: “Andolsun ki içinizden cihad edenlerle sabredenleri bilinceye kadar sizi imtihan edeceğiz” buyuruyor. (Muhammed suresi-31)mealinde geçen “bilinceye kadar” kelimesi de “belirleyinceye kadar” demektir. Buna göre Ayet’in manası “Andolsun ki içinizde cihad edenlerle sabredenleri birbirinden ayırıncaya ve bunları mahlukatı arasında belirleyinceye kadar” demek olur. İmam Buhari’nin Ebu Ubeyde Ma’mer bin el-Müsenna’dan naklettiğine göre Allah Teala kimlerin cihad edeceğini ve sabredeceğini önceden biliyordu ifadesi, tıpkı şu Ayet-i Celile’de Allah Teala’nın Buyurduğu; 

Mealen: Allah’ın murdarı temizden ( Mümini kafirden ) ayırması; (Enfal suresi-37) mealindeki Ayet-i Celiledeki ifadeye benziyor. 

HAYAT SIFATI

Allah Teala’nın Hayat sahibi olması gereklidir. O, diridir ancak O’nun hayatı Ezeli ve Ebedi olup ruhla, et, kemik ve kanla değildir, yani O’nun hayatı bizimkine benzemediği gibi her hangi bir yaratığa da benzetilmez. 

Şu alemin varlığı, O’nun Hayat sahibi olduğuna açık bir delildir. 

Eğer O diri olmasaydı varlık diye bir şey olmazdı. Bu alemin hissen, zaruri olarak ve şeksiz şüphesiz varlığı ise sabittir. 

VAHDANİYYE SIFATI 

Vahdaniyye birlik demektir. ” Allah birdir” deyince bundan, Allah’ın Zat’ının cüzlerden, parçalardan oluşmadığı ve O’nun Zat’ına benzer bir varlığın bulunmadığı anlaşılmalıdır. Sonra O’nun Sıfatları kimsenin sıfatlarına; O’nun Fiilleri kimsenin fiillerine benzemez. ” Allah birdir ” sözüyle O’nun sayı yönünden birliği değil, ortağının bulunmadığı kasd edilmektedir. çünkü sayı da matematik olarak ikiye ve daha fazla kısımlara bölünebilmektedir. 

Allah’ın birliğini isbat yolunda şunları söyleyebiliriz. 
Yaratıcının mutlaka Diri, Güç ve Kudret sahibi, Alim, Dileyici ve Muhtar (*) olması gereklidir. Yaratıcının vasıflarının bu saydıklarımız olduğu belli olunca hemen ardından şunu söylemek mümkündür. Eğer alemin iki tane yaratıcısı olsaydı, bunların her ikisinin de diri, güçlü ve kudretli, bilici, dileyici ve muhtar olması gerekirdi. Seçimlerinde birinin diğerine uyma mecburiyeti olmadığından bu iki muhtar arasında anlaşmazlık çıkabilirdi. Bu durumda biri diğerinin arzusu hilafına bir şey yapmaya kalkınca da mutlaka birinin dediği olur diğerininki olmazdı, yahut ikisinin de kısmen dediği olurdu, yahut da ikisinin de dediği olmazdı. Her ikisinin istek ve arzularının aynı anda ve tam olarak gerçekleşmesi imkansızdır. Böyle olunca ikisinin de aciz olması gerekir. Birinin istek ve arzusunun gerçekleşip diğerinin gerçekleşmemesi halinde ise arzusu gerçekleşmeyen aciz kalmış olur ki aciz olan ne İlah olabilir, ne de Kadim .. Bu, tevhid ehli nezdinde” Temanü ” delili (21) diye bilinen bir husustur. 

Nitekim Allah Teala bir Ayet-i Celilesinde; 

Mealen: ” Eğer yer ve gökte Allah’tan başka ilahlar bulunsaydı yer ve gök’ün nizamı kesinlikle bozulup gitmişti ” buyuruyor. (Enbiya suresi-22) 

KIYAM BİNNEFS SIFATI 

EI-Kıyam Binnefs, Allah Teala’nın hiç kimseye ihtiyaç duymaması, varlığını tayin ve tesbit edecek birine muhtaç bulunmaması demektir. Çünkü başkasına muhtaç olmak Kıdem sıfatına aykırıdır ki Kıdem ve Beka sıfatlarınm gerekliliğini daha önce ispatlamıştık. 

MUHALEFETÜN LİL HAVADİS SIFATI

Allah Teala’nın hadisata, yani sonradan yaratılan mahlukata benzememesi şarttır. Allah hiçbir mahlukata benzemez; O ne bir yer işgal eden cevherdir, ne de arazdır. Cevher, bir yer işgal eden ve başkasının varlığına bağlı olmayan şeylere denir ki cisimler bu nev’ı varlıklardır. Araz ise varlığı başkasının varlığına bağlı bulunan, hareket etme, durma, toplanma, ayrılma; renkler, tatlılar ve kokular gibi şeylere denir. işte bu yüzdendir ki imam ebu Hanife, ” Yaratan yarattıklarına nasıl benzeyebilir ” demiştir. 

İmam Beyhaki’nin el-Esma ve es-Sıfat adlı eserinde naklettiğine göre Ebu Süleyman el-Hattabi de; Bizlerin ve bütün müslümanların, Rabbimizin bir surete, bir şekle sahip olmadığını bilmesi gerekir. 

Çünkü suret keyfiyeti (nasıllığı) gerekli kılar ki, bu hem Allah Teala, hem de O’nun sıfatları hakkında düşünülemez. 
Keyfiyetin bazen hakikat manasında kullanıldığı olur. Mesela, şu şiirde 
keyfiyet, hakikat manasında kullanılmıştır. 
Bir kimse diğer birinin 
Keyfiyetini idrak edemezken 
Nasıl olur da Kadım 
Ve Cebbar Allah’ ın 
Keyfiyeti idrak olunabilir. 

Üçüncü asrın, yani yüzyılın, ” Asırlar içinde en hayırlısı benim asrımdır, sonra bunu takib eden ve sonrada bunu takib eden asır diğer asırların en hayırlılarıdır” mealindeki Hadis-i Şerifte hayırlı asırlardan olduğu belirtilmiştir. işte bu üçüncü asırda yaşayan İmam Ebu Cafer Tahavi hazretleri de ” Kim Allah’ı beşeri mefhumlar dan bir mefhumla vasıflandırırsa kafir olur” demiştir. 

ALLAH’IN SIFATLARININ HEPSİ NOKSANSIZDlR 

Allah’ın Sıfatları Ezeli ve Ebedi’dir. Allah Teala Zat’ı Ezeli olduğundan, O’nun sonradan meydana gelmiş, Ezeli olmayan bir sıfatı yoktur. Mahlukatın sıfatı ise hadistir, sonradan meydana gelmiştir. Üstünden en üstüne doğru gelişme ve yenilenme kaydedebilir.Allah’ın ilmi hiçbir şekilde yenilenme kaydetmez. Allah Teala herşeyi Ezeli ilmi, Ezeli Kudreti ve Ezeli iradesiyle yaratmıştır. 

Allah Teala geçmiş, şimdiki ve gelecek zamanları Ezeli İlmiyle kuşatmıştır. Allah Teala’nın bir Ayet-i Celilesinde; 

Mealen: ” Andolsun ki içinizden cihad edenlerle sabredenleri bilinceye kadar sizi imtihan edeceğiz ” (Muhammed suresi Ayet-31) mealindeki Ayet-i Celilenin manası, Allah Teala haklarında her hangi bir bilgiye sahip değilken imtihan ve sınamayla cihad edenlerin durumunu bilecek demek değildir, bu Allah için söz konusu olamaz. 

Ayet’in manası, “içinizden cihad edenlerle diğer sabredenleri ve bunları mahlukatı arasında belirleyinceye kadar demektir. 

Allah Teala’nm İlmi tazeleniyor ve gitgide yeni ilimler kazanıyor diye söyleyenler kafir olurlar. 

Allah Teala Kemal Sıfatlarla Muttasıftır. O’nda noksan bir Sıfatın bulunması muhaldir. asla mümkün değildir. Allah Teala’nın Ayet-i Celilesinde; 

Mealen:En güzel İsimler O’nundur.(Araf suresİ-180)Yine bir Ayet-i Celilesinde; 

Mealen:” En Yüce Sıfatlar Allah’a aittir.” (Nahl suresi Ayet-60). Allah Teaıa Ali-İmran suresinin 54. Ayetinde ise; 

Mealen: ” (Yahudiler) tuzak kurdular; Allah da onlara tuzak kurdu. Allah tuzak kuranların en hayırlısıdır” mealindeki Ayet-i Celilesinde geçen tuzakla ilgili olarak şunu söyleyebiliriz: 
Mahlukat açısından bakıldığında tuzak, hile kullanarak başkalarına zarar vermek için yapılan oyun ve kurnazlıktır. Ama Allah Teala’nın tuzak kurması ise, tuzak kuranları farkına yaramayacakları bir şekilde aynı cinsten bir ceza ile cezalandırılması demektir. Başka bir ifadeyle Allah Teala, tuzak kuranların kurdukları tuzağa ceza vererek hilecilere zarar yerme bakımından bütün düzenbazlardan çok daha güçlüdür. 
Aldatma manasında tuzak kurma Allah hakkında düşünülemez. Nitekim Allah Teala bir Ayet-i Celilesinde; 

Mealen: ” Gerçekte Allah onlarla istihza eder” (Bakara süresi Ayet-15) mealindeki Ayet-i Celilede geçen ” istihza eder” ifadesi de, istihzalarına karşı Allah Teala onları cezalandırır demektir. 

Kur’an’da ve Sahih Hadislerde geçen yüz, el, göz, rıza ve hoşnudluk, gazap ve benzeri ifadelerle tercüme edilebilen şeylerin bizim ellerimiz, yüzlerimiz, gözlerimiz gibi birer uzuv olmadığına; gazap ve hoşnudluğun da bizim infiallerimiz(*) cinsinden şeyler olmadığına aksine bunların, hakikatını Allah’ın bildiği birer sıfat olduklarına inanırız. Ulema bu hususta işte böyle söylüyorlar. 

Çünkü Allah Teala’da uzuy bulunması. Şura suresinin onbirinci Ayet-i Celilesinde; 

Mealen:O’nun benzeri hiçbir şey yoktur, diğer bir Ayet-i Celilesinde; 

Mealen: ” O’nun hiçbir dengi yoktur” (İhlas suresi Ayet-4) mealindeki Ayet-i Celileler hükmünce muhaldir, imkansızdır. 

ilim ehli buyuruyor ki; Eğer Allah Teala’nın uzuv ve cisim manasında gözü olsaydı, mutlaka onun bir değil. birçok benzeri olurdu. Ölüm, yok olup gitme, değişme ve gelişme gibi sonradan yaratılan mahlukat için düşünülebilen şeyler Allah içinde mümkün olurdu ki bu da; Allah Teala’nın değişime uğramasının bir halden diğerine geçişinin imkansızlığı hakkındaki akli delilin gereklerine ters düşerdi. 
Bu hususta aklı arka plana itmek doğru değildir; çünkü akıl Şer-i Şerifin bir şahidi olduğundan Şeriat ancak aklın kabul edebileceği şeyleri gündeme getirir. Evet, cisim ve cisimle alakalı hususlar, yani cisme arız olan haller kaçınılmaz bir şekilde sonradan oluşmuştur ve bunlar bir ihdas edene ve yaratana muhtaçtırlar. Şu halde bu özellikleri taşıyan bir şeyin bir yaratıcısınm bulunması şarttır ve başkasına muhtaç olanların ise ilah olmaları mümkün değildir. 

(*) Muhtar,dilediği ve istediğini bir başkasına bağımlı olmadan yapan demektir. 

(21) TEMANU: Bir şeyin doğruluğunun diğerinin doğruluğuna mani olması demektir.Bir şey ya doğru olur ya da yanlış .. Bir şeyin aynı anda hem doğru hemde yanlış olması düşünülemez. Çünkü iki zıt bir arada bulunulamaz. 

(*)infial,hissi olarak etkilenme demektir,

Ecyad iletişim.

856 thoughts on “Allah’in Sifatlari

  1. Can I simply say what a aid to seek out someone who truly knows what theyre talking about on the internet. You definitely know easy methods to carry an issue to light and make it important. Extra individuals must read this and understand this facet of the story. I cant consider youre no more fashionable since you definitely have the gift.

  2. There are some interesting deadlines in this article but I don抰 know if I see all of them center to heart. There’s some validity however I will take hold opinion until I look into it further. Good article , thanks and we wish more! Added to FeedBurner as effectively

  3. A formidable share, I simply given this onto a colleague who was doing a little analysis on this. And he in reality purchased me breakfast as a result of I found it for him.. smile. So let me reword that: Thnx for the treat! But yeah Thnkx for spending the time to discuss this, I feel strongly about it and love studying more on this topic. If possible, as you grow to be experience, would you mind updating your weblog with more particulars? It’s highly helpful for me. Large thumb up for this weblog publish!

  4. An attention-grabbing discussion is value comment. I believe that it’s best to write extra on this matter, it won’t be a taboo subject however typically people are not enough to speak on such topics. To the next. Cheers

  5. There are some fascinating points in time on this article however I don抰 know if I see all of them heart to heart. There is some validity but I will take hold opinion till I look into it further. Good article , thanks and we wish extra! Added to FeedBurner as well

  6. An interesting dialogue is worth comment. I feel that you must write more on this subject, it might not be a taboo topic however usually individuals are not enough to talk on such topics. To the next. Cheers

  7. I discovered your weblog website on google and test a number of of your early posts. Continue to keep up the very good operate. I simply additional up your RSS feed to my MSN News Reader. Searching for forward to reading extra from you in a while!?

  8. I wish to convey my appreciation for your kindness in support of women who should have help with this question. Your special commitment to getting the solution all around was wonderfully advantageous and has all the time enabled many people like me to arrive at their dreams. The informative suggestions indicates a great deal to me and somewhat more to my fellow workers. Regards; from everyone of us.

  9. What’s up colleagues, how is the whole thing, and what you want to say concerning this paragraph,
    in my view its really awesome in favor of me.

  10. I intended to send you the very little word to help thank you the moment again for all the magnificent secrets you’ve contributed above. It’s so shockingly generous of you to grant publicly all that some people might have offered for an e book to get some bucks for themselves, particularly now that you could possibly have done it if you wanted. Those good tips likewise acted like a great way to fully grasp that some people have similar dream just as my very own to understand many more on the topic of this condition. I am sure there are some more pleasurable opportunities up front for people who look into your website.

  11. I am just writing to let you understand of the fantastic discovery my daughter experienced reading your webblog. She learned numerous issues, with the inclusion of what it is like to possess an ideal giving mood to get many more quite simply learn various complicated things. You undoubtedly surpassed readers’ expected results. I appreciate you for delivering those productive, safe, edifying and even easy guidance on your topic to Jane.

  12. I would like to show my passion for your kind-heartedness in support of those people that really want guidance on that idea. Your real dedication to passing the solution along had become exceptionally valuable and have regularly enabled regular people just like me to arrive at their goals. Your useful help denotes a lot to me and even further to my fellow workers. Many thanks; from all of us.

  13. Please let me know if you’re looking for a author for
    your weblog. You have some really good articles and I feel I would be a good asset.
    If you ever want to take some of the load off, I’d really like to write some articles for your blog
    in exchange for a link back to mine. Please blast me an e-mail if
    interested. Thanks!

  14. Thanks a lot for providing individuals with an exceptionally special possiblity to read from this blog. It can be very pleasant and stuffed with a good time for me personally and my office peers to visit your blog nearly 3 times in 7 days to see the newest things you will have. And of course, I am just at all times fascinated with all the unique solutions you give. Certain 2 points in this post are in truth the best we have had.

  15. Thanks so much for providing individuals with such a splendid opportunity to discover important secrets from this site. It is often so pleasant plus stuffed with a great time for me personally and my office fellow workers to visit your web site at least three times per week to read through the new items you have. Of course, I’m also usually fulfilled with all the extraordinary knowledge you serve. Certain 3 ideas in this article are essentially the most beneficial we have all had.

  16. My wife and i got so joyful when Raymond could carry out his analysis through your precious recommendations he had when using the blog. It’s not at all simplistic to just choose to be giving for free information and facts which usually some people have been trying to sell. We acknowledge we have the blog owner to give thanks to because of that. The entire illustrations you have made, the easy website menu, the relationships your site assist to instill – it’s mostly wonderful, and it is leading our son in addition to the family imagine that that content is amusing, and that is incredibly mandatory. Thank you for all the pieces!

  17. I must express some thanks to you for rescuing me from this particular setting. Because of browsing through the world-wide-web and meeting thoughts that were not helpful, I assumed my life was over. Existing without the presence of approaches to the issues you have solved all through your review is a serious case, as well as those that might have in a negative way damaged my entire career if I hadn’t discovered your web site. Your main competence and kindness in playing with almost everything was useful. I don’t know what I would have done if I had not come upon such a thing like this. I am able to at this point look forward to my future. Thanks for your time very much for this professional and sensible guide. I will not think twice to suggest your blog to anyone who needs to have assistance about this matter.

  18. After browsing the entire web and seeing weak points of view, I thought my life was over. If there is no answer in your life that solves the problem you solved through the post, it will be a serious case, and if I don’t notice your online blog, it will have a negative impact on my career. Your own expertise and kindness are priceless.

  19. After browsing the entire web and seeing weak points of view, I thought my life was over. If there is no answer in your life that solves the problem you solved through the post, it will be a serious case, and if I don’t notice your online blog, it will have a negative impact on my career. Your own expertise and kindness are priceless.

  20. You work hard to dress up your life and control the big and small things in life. But be sure to dress yourself. That way, your life is refined enough.

  21. My wife and i ended up being now delighted when Chris managed to complete his homework through the ideas he acquired in your web site. It’s not at all simplistic just to continually be offering tactics which other folks could have been trying to sell. And we do understand we have the blog owner to be grateful to for that. All of the illustrations you’ve made, the simple site navigation, the relationships your site make it easier to promote – it’s got many superb, and it is leading our son and our family reckon that that idea is exciting, and that is quite serious. Thanks for all the pieces!

  22. Tomorrow will be a long journey, tonight without sleep, I do n’t know when to see you on this trip, I miss it, and send my most sincere wishes to my best friend.

  23. If there is someone in your life who encourages you when you are most vulnerable, then he or she is your friend. At least then。

  24. https://gncedstore.com There are many rivalry fights that happen between the groups and people are additionally killed for it. Supporters say those uncomfortable side effects are not any more extreme than the unintended effects that individuals already expertise from Zoloft or Prozac, or which males endure for the convenience of Viagra. But a couple of topics in a small trial of largely men additionally confirmed a extreme drop in blood pressure after consuming alcohol and taking Addyi.

    If you loved this article and you simply would like to receive more info about cialis viagra cheap generic gncedstore.com kindly visit the web site.

  25. You think the worst thing in life is losing your favorite person. In fact, the worst thing is that you lose yourself because you love someone too much.

  26. Life is playing chess with God. You take one step, God takes one step. It is impossible for you to take every step, so you must take every step of your own. The final destiny is either you will have God’s army, or God will be your army.

  27. For some things, you need to open one eye and close one eye. This is wisdom; but for some things, you cannot open one eye and close one eye. This is a principle.

  28. https://gncedstore.com Buy Cheap Female-Viagra Online, Click Here! You purchase diane-35 diane-35 nhs ought to buy diane-35 amazon proceed buy bioidentical estradiol cream over the place to purchase nordette 2015 the nordette price philippines 2014 medication . A suitable for impotence nordette price mercury low-cost amethyst necklace purchase malegra 50 buy diane-35 budapest buy diane-35 high or breastfeeding, buy viagra citrate | cheap viagra at walmart, pale stools, blistered, hives, a radical medical circumstances on account of .

    If you have any thoughts with regards to where and how to use cialis and viagra for sale, you can get in touch with us at our internet site.

  29. When I face the sea, others are blooming in spring, when I want to die with the sea, but it has become the Dead Sea. I have many memories about you, but you are paranoid that you are just a passerby.

  30. When I want to die with the sea, but it has become the Dead Sea. I have many memories about you, but you are paranoid that you are just a passerby.

  31. I want to be with you, even if it is a headless and tailless farce, hold a small lamp and stand in the memory waiting for you.

  32. In numerous regards, it is amazingly comparable to Viagra as it advertises a healthier sex life, with no clear reactions. In a couple of respects, it’s to an extraordinary degree equivalent to Viagra as it publicizes a healthier sex life, without any clear perspective outcomes. If people decide to discuss sex or not; it is on their mind for a marked span of time each day. It can be any compliment what so ever of any kind related to your golf game.

    https://www.ciaonlinebuy.us – cialis buy real

  33. I just want to tell you that I am new to blogs and absolutely savored this blog. Likely I’m going to bookmark your blog post . You amazingly come with superb articles. Many thanks for sharing your website.

  34. I simply want to tell you that I am just new to weblog and truly enjoyed this blog site. Probably I’m likely to bookmark your website . You actually come with incredible writings. Many thanks for sharing with us your website.

  35. By real-time PCR, the authors found that the number of virus in TG-11 was much lower than that of non-transgenic tobaccos and the transcription level of gene оЂЉPtDRG01 in TG-11 was significantly higher than that of non-transgenic tobaccos. Makers of Cialis say that it is actually significantly more superior to Viagra mainly because it lasts much longer. More guys are discovering the drug as a superior substitute for the more popular Viagra. While Viagra lasts for four hours, the former will last up to 36 hours, giving it the moniker “the weekender pill”.

    https://www.ciaonlinebuy.us – cialis vs viagra

  36. Generally I do not read article on blogs, but I would like to say that this write-up very forced me to try and do so! Your writing style has been amazed me. Thanks, very nice post.

  37. It’s actually a nice and helpful piece of info. I’m glad that you shared this helpful information with us. Please keep us up to date like this. Thanks for sharing.

  38. hello there and thanks on your information – I have certainly picked up anything new from right here. I did then again expertise some technical points the use of this site, as I skilled to reload the web site many occasions previous to I could get it to load properly. I had been pondering if your hosting is OK? Not that I’m complaining, but slow loading circumstances occasions will very frequently have an effect on your placement in google and can damage your high-quality score if ads and ***********|advertising|advertising|advertising and *********** with Adwords. Well I am including this RSS to my e-mail and can look out for much more of your respective intriguing content. Ensure that you update this once more soon..

  39. Thank you for yet another great informative article, I’m a loyal reader to this blog and I can’t stress enough how much valuable information I’ve learned from reading your content. I really appreciate all the hard work you put into this great site.

  40. Definitely believe that which you stated. Your favorite justification seemed to be on the web the easiest thing to be aware of. I say to you, I certainly get irked while people consider worries that they just don’t know about. You managed to hit the nail upon the top and also defined out the whole thing without having side-effects , people can take a signal. Will likely be back to get more. Thanks

  41. Regards just for the excellent knowledge right here component web-site, can be found in tiny little ask weblog tv audience. Just who mentioned this excellent provide? . . . .Relationship are mindful, want should be type. That doesn’t be jealous of, but there’s more brag, boastful. It’s not necessarily obnoxious, it is not self-seeking, many years merely angered, this can carries not at all all time high of most errors. Real love ceases to appreciate hateful rejoices utilizing specifics. This method automatically safeguards, ensure you trusts, continually wishes, be sure you perseveres.

  42. Varick Street Litho , VSL Print is one of the top printing company in NYC to provide the best Digital Printing, Offset Printing and Large Format Printing in New York. Their printing services in NYC adopts state of the art digital printing services and offset digital printing for products postcards, business cards, catalogs, brochures, stickers, flyers, large format posters, banners and more for business in NYC. For more information on their digital printing nyc, visit http://www.vslprint.com/ or http://www.vslprint.com/printing at 121 Varick St, New York, NY 10013, US. Or contact +1 646 843 0800

  43. I’m still learning from you, but I’m making my way to the top as well. I absolutely enjoy reading everything that is posted on your blog.Keep the aarticles coming. I enjoyed it!

  44. Greetings here, just got alert to your post through yahoo, and realized that it is very helpful. I’ll take pleasure in should you retain these.

  45. I have not checked in here for a while since I thought it was getting boring, but the last several posts are good quality so I guess I will add you back to my daily bloglist. You deserve it my friend 🙂

  46. Thanks a lot for sharing this with all of us you actually recognise what you’re talking approximately! Bookmarked. Please also discuss with my website =). We could have a hyperlink exchange agreement among us!

  47. What’s Going down i’m new to this, I stumbled upon this I’ve discovered It absolutely helpful and it has aided me out loads. I am hoping to give a contribution & assist other customers like its helped me. Great job.

  48. MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick in NYC at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

  49. Faytech North America is a touch screen Manufacturer of both monitors and pcs. They specialize in the design, development, manufacturing and marketing of Capacitive touch screen, Resistive touch screen, Industrial touch screen, IP65 touch screen, touchscreen monitors and integrated touchscreen PCs. Contact them at http://www.faytech.us, 121 Varick Street, New York, NY 10013, +1 646 205 3214

  50. Thanks for the helpful posting. It is also my opinion that mesothelioma cancer has an really long latency time, which means that signs of the disease might not emerge till 30 to 50 years after the preliminary exposure to asbestos. Pleural mesothelioma, that’s the most common kind and has an effect on the area around the lungs, may cause shortness of breath, breasts pains, along with a persistent coughing, which may cause coughing up blood vessels.

  51. Sapid Agency is a Search Engine Optimization company in New York City that provides SEO Services. Their proprietary SEO strategies help struggling websites and aspiring business owners to rank their websites higher in multiple search engines like Google , Yahoo and Bing. They provide local and gmb map ranking for businesses in NYC and many other local areas. Find more at https://www.sapidagency.com/ @ 145 E 57TH NEW YORK, NY 10022, USA, +1 971 341 5608 USA

  52. Thanks for sharing excellent informations. Your site is very cool. I am impressed by the details that you¡¦ve on this website. It reveals how nicely you perceive this subject. Bookmarked this web page, will come back for more articles. You, my friend, ROCK! I found simply the information I already searched all over the place and simply couldn’t come across. What a perfect site.

  53. I’ve recently started a site, the information you provide on this web site has helped me tremendously. Thank you for all of your time & work. “The achievements of an organization are the results of the combined effort of each individual.” by Vince Lombardi.

  54. There are some interesting cut-off dates in this article however I don’t know if I see all of them heart to heart. There may be some validity however I’ll take hold opinion till I look into it further. Good article , thanks and we want more! Added to FeedBurner as effectively

  55. [url=http://prednisolonester.com/]25mg prednisolone[/url] [url=http://doxycycline1000.com/]doxycycline 100mg[/url] [url=http://ventolin24.com/]ventolin nebules[/url] [url=http://clomidgen.com/]where to buy clomid online uk[/url] [url=http://levitravard.com/]levitra 20 mg daily[/url] [url=http://azithromycinzpak.com/]azithromycin canada price[/url] [url=http://allopurinol365.com/]allopurinol 100[/url] [url=http://metforminmd.com/]metformin script[/url] [url=http://zithromax360.com/]zithromax capsules 500mg[/url] [url=http://ventolin2020.com/]ventolin purchase[/url]

  56. Hello There. I found your blog using msn. This is a really well written article. I’ll be sure to bookmark it and return to read more of your useful info. Thanks for the post. I’ll definitely return.

  57. Its such as you learn my thoughts! You seem to know a lot approximately this, like you wrote the book in it or something. I think that you simply could do with some p.c. to force the message home a little bit, but instead of that, this is wonderful blog. An excellent read. I will certainly be back.

  58. I have read several excellent stuff here. Certainly price bookmarking for revisiting. I surprise how much effort you put to create one of these excellent informative website.

  59. Thanks for your intriguing article. One other problem is that mesothelioma cancer is generally the result of the inhalation of fibers from mesothelioma, which is a cancer causing material. Its commonly witnessed among personnel in the construction industry who have long contact with asbestos. It is also caused by residing in asbestos protected buildings for a long period of time, Genetics plays a huge role, and some individuals are more vulnerable for the risk when compared with others.

  60. That idea came crashing down at the 1983 American Urological Association meeting in Las Vegas when Dr. Giles Brindley injected his penis with the drug phentolamine. Earlier this month, Britain became the first nation on this planet to permit the libido-boosting drug to be purchased over the counter from pharmacies at ВЈ5 a pill, quite than on prescription. He traveled extensively in Asia and mentioned he noticed the negative influence China was having on the economies of its neighbors.

    Here is more information about reliable online viagra source forum look at our own web-site.

  61. You could certainly see your expertise in the paintings you write. The sector hopes for even more passionate writers such as you who are not afraid to mention how they believe. Always go after your heart. “Until you’ve lost your reputation, you never realize what a burden it was.” by Margaret Mitchell.

  62. What i do not realize is actually how you are not actually much more well-liked than you might be right now. You’re very intelligent. You realize therefore considerably relating to this subject, made me personally consider it from so many varied angles. Its like men and women aren’t fascinated unless it is one thing to do with Lady gaga! Your own stuffs nice. Always maintain it up!

  63. I have been browsing online more than three hours nowadays, yet I by no means discovered any attention-grabbing article like yours. It’s pretty price sufficient for me. In my view, if all website owners and bloggers made just right content as you did, the net will probably be much more useful than ever before. “Perfection of moral virtue does not wholly take away the passions, but regulates them.” by Saint Thomas Aquinas.

  64. What’s Happening i am new to this, I stumbled upon this I’ve found It absolutely helpful and it has helped me out loads. I hope to contribute & assist other users like its helped me. Great job.

  65. Today, I went to the beachfront with my children. I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She put the shell to her ear and screamed. There was a hermit crab inside and it pinched her ear. She never wants to go back! LoL I know this is entirely off topic but I had to tell someone!

  66. Thank you a lot for giving everyone remarkably splendid chance to check tips from here. It can be so cool and as well , full of a lot of fun for me and my office acquaintances to search your site the equivalent of three times in a week to study the latest tips you will have. And definitely, I’m just certainly pleased considering the superb guidelines you serve. Selected 4 tips on this page are in truth the simplest we have had.

  67. I have been reading out many of your articles and i can state nice stuff. I will make sure to bookmark your site.

  68. Simply desire to say your article is as astonishing. The clearness in your post is just spectacular and i could assume you are an expert on this subject. Well with your permission let me to grab your feed to keep up to date with forthcoming post. Thanks a million and please continue the rewarding work.

  69. Nice weblog here! Additionally your site quite a bit up very fast! What web host are you using? Can I get your associate hyperlink to your host? I desire my site loaded up as fast as yours lol